سيد محمد باقر شفتي
182
تحفة الأبرار الملتقط من آثار الأئمة الأطهار ( فارسي )
رأس از ركوع قبل از فراغ از ذكر واجب نماز باطل خواهد بود هرگاه عمدا بوده باشد . تنقيح مقام مقتضى اين است كه گفته شود : ذكرى كه بعد از بلوغ به حد ركوع در آن شروع نموده يا قصد استحباب در آن نموده يا قصد واجب يا نه قصد استحباب در آن نموده و نه قصد واجب ، و بر جميع تقادير يا اجتزاء به همين ذكر نمود در ذكر ركوع يا خير ، بلكه اتيان به يك ذكر تام در ركوع نموده ، و بر همهء تقادير يا سهوا چنين نموده يا عمدا . پس مسأله متصور به دوازده صورت مىشود ، در شش صورت سهو ، تأمل در صحت نماز نيست ، لكن مشروط بر آن كه در صورت اجتزاء به همان ذكر متذكر نشده باشد به حقيقت حال مگر بعد از رفع رأس از ركوع ، اگر چه قبل از انتصاب بوده باشد و اما هرگاه متذكر شد به حقيقت حال در ركوع و اجتزاء به همان ذكر نمود ، شبههاى در بطلان نماز نيست ، نظر به اختلال به ذكر واجب عمدا به جهت آن كه ذكر مأتى به نحو مذكور مأمور به نبود ، پس مأتى غير مأمور به و مأمور به غير مأتى به ، پس خارج از عهدهء تكليف نخواهد بود . و اما شش صورت تعمد ، پس تشكيكى در بطلان نماز در سه صورت آن نيست ، و اين در صورتى است كه اجتزاء به همان ذكر نموده باشد ، يعنى ذكرى كه قبل از بلوغ به حد ركوع شروع در آن نموده عالما ، خواه عالم بوده باشد به حد ركوع يا جاهل ، چنانچه در حق بسيارى از عوامى كه اعتقاد نمودهاند به اين ذكر ، مىبايد بعد از منحنى شدن نمود ، خواه به حد ركوع شرعى رسيده باشد يا نه ، خواه قصد وجوب در آن ذكر نموده باشد يا قصد استحباب يا نه قصد وجوب نموده باشد و نه قصد استحباب .